Περίληψη παρουσίασης

Εφαρμογές Εκπαίδευσης για την Ειρηνική Διαχείριση Συγκρούσεων  από την οπτική των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Νίκη Ρουμπάνη, εκπαιδευτικός, Πρόεδρος του Δικτύου Γυναικών Ευρώπης.

Εισαγωγή
Η Ειρήνη ως αξία και ως πραγματικότητα αφορά άμεσα το παιδί γιατί είναι το πλαίσιο υγειούς προσωπικής ανάπτυξης στην οικογένεια και στην κοινωνία.Τα παιδιά είναι πραγματικά και συμβολικά το ακριβότερο , το αγαπημένο τμήμα της κοινωνίας. Μέσα από την εκπαίδευση των παιδιών μας χρειάζεται να διδάξουμε όχι απλά γνώσεις αλλά να δώσουμε κι εφόδια ζωής, δηλαδή πολιτισμικές δεξιότητες για να δομηθούν καλύτερες και δικαιότερες κοινωνίες.
Η πρόληψη της βίας ξεκινάει από το σχολείο, μαζί με το οποίο διαπαιδαγωγούμε και γονείς σε κοινωνικές αξίες.
Αυτός είναι ο λόγος που θέλουμε ένα σχολείο  όχι απλό αναμεταδότη γνώσης,  αλλά παραγωγό πολιτισμού. Πολιτισμού των Ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της Συνύπαρξης, του  Πολιτισμού Ειρήνης.

Ποιοτική Εκπαίδευση

Τα στάνταρ της ποιοτικής εκπαίδευσης σήμερα για την Ευρώπη αλλά και για την ΟΥΝΕΣΚΟ περιλαμβάνουν

α. το να μπορεί να υπάρχει και να αναπτύσσεται ένας άνθρωπος ελεύθερα,
β. το να ζει κάποιος καλά με τους άλλους και 
γ. το να συμμετέχει στα κοινά, αναπτύσσοντας αξίες με σεβασμό στο περιβάλλον και τον άνθρωπο.

Η προσωπική ανάπτυξη προϋποθέτει σεβασμό στα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα του παιδιού, την σωματική και συναισθηματική του ασφάλεια.
Η συμμετοχή προϋποθέτει ότι το διδάσκουμε πώς να σέβεται τον εαυτό του και τους άλλους μέσα από συμμετοχική εκπαίδευση.  Όμως για να γίνει αυτό, πρέπει να ξεμάθουμε εμείς οι μεγαλύτεροι την αυταρχική παιδεία που διδαχθήκαμε και να επιμορφωθούμε για καλύτερες ανθρώπινες σχέσεις.
Το Ευρωπαϊκό κεκτημένο για την ειρήνη δεν επιζεί χωρίς προσπάθεια
Οι απόψεις για την πρόληψη και αποκλιμάκωση της βίας ποικίλλουν στην Ευρώπη ανάλογα με την ιστορία κάθε τόπου, όμως η έννοια της ειρήνης και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών είναι από τις πρωταρχικές αξίες, μια από τις αιτίες δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, το να συζητάμε για θέματα όπως αντιρατσισμό, ισότητα των δύο φύλων και σχέσεις των μειονοτήτων σε μια Ευρωπαϊκή χώρα με σταθερή ανάπτυξη, δεν είναι το ίδιο με το να συζητάμε τα ίδια θέματα σε χώρα με κρυμμένες ή ανοιχτές συγκρούσεις.

Εκπαίδευση για την Διαχείριση Συγκρούσεων
Η διαχείριση απαιτεί πρώτα την αναγνώριση ενός προβλήματος ακόμα κι αν η σύγκρουση είναι λανθάνουσα. Κάποιος διεκδικεί κάτι, ενώ  κάποιος άλλος οριοθετείται, κι αυτό είναι μια σύγκρουση που πρέπει να επιλυθεί. Οι συγκρούσεις μπορεί να είναι γόνιμες. Το να ζητάμε αλλαγές είναι στην ανθρώπινη φύση μας. Χωρίς αυτό δεν θα προχωρούσε η ζωή, οι σχέσεις, οι κοινωνίες. Οι συγκρούσεις είναι σημαντική ευκαιρία για να γνωρίσουμε τα όρια αλλά και τους τρόπους μεταβολής των ορίων μέσα από τις σχέσεις μας με τους φίλους, την οικογένεια και τους συνεργάτες ή συμμαθητές. Σημαντικός όμως χώρος πρέπει να δίνεται στον διάλογο όχι μόνο λογικών επιχειρημάτων αλλά και στην έκφραση συναισθημάτων για να ωριμάζει η συναισθηματική νοημοσύνη και να αναπτύσσεται και η διαπραγματευτική ικανότητα με αλληλοσεβασμό.
Η σύγκρουση μπορεί να αποτελεί μια ευκαιρία για τον/την  εκπαιδευτικό και τον γονιό  κάθε φορά που συγκρούεται με μαθητές, να δώσει παραδείγματα με την δική του/της στάση για την σημασία του αλληλοσεβασμού.
Διαχείριση θυμού: Ο θυμός είναι ένα αίσθημα που όλοι νοιώθουμε και χρειάζεται να μάθουμε πώς να τον χειριζόμαστε διότι η αδρεναλίνη μας σπρώχνει να χάνουμε τον έλεγχο και την δυνατότητα διαλόγου και όταν αυτό συμβαίνει με τους κοντινούς μας ανθρώπους είναι οδυνηρό. Η διαχείριση θυμού συνδέεται με τον αυτοσεβασμό μας και τον τρόπο που δομούμε τις αξίες μας.

Εκπαίδευση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα- Εκπαίδευση για την Ειρήνη
Πολλά θέματα της εκπαίδευσης που αφορά τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι κοινά με αυτά της Εκπαίδευσης για την Ειρήνη. Μπορούμε να δούμε το πρώτο, την εκπαίδευση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από την πλευρά της έννοιας ‘δικαίωμα’, για παράδειγμα, κατανόηση δικαιωμάτων, σεβασμός δικαιωμάτων, υπεράσπιση και διαπραγμάτευση κοινών προσεγγίσεων. Μπορούμε να δούμε το δεύτερο, την  Εκπαίδευση Ειρήνης ή Εκπαίδευση για την Ειρήνη  να εστιάζει σε στόχους διατήρησης της ειρήνης ή αποκατάστασης της ειρήνης.

Επικοινωνία σημαίνει ακρόαση κι αποδοχή, σημαίνει αυτοπεποίθηση
Χτίζουμε με τις διαδραστικές ασκήσεις την αυτοπεποίθηση κάθε ατόμου που συμμετέχει, έτσι που να μην φοβόμαστε την διαφορά , διαφορά ιδιότητας, ταυτότητας, ηλικίας, δηλαδή, έτσι που να διευρύνεται το πνεύμα και η ενσυναίσθηση και να μην δημιουργεί η διαφορά μας φόβο κι ανισότητα.
Επικοινωνία σημαίνει δράση:Η εκπαίδευση για την ειρήνη αφορά δράση και συλλογικότητα και θετικά παραδείγματα-δηλαδή γονείς και δάσκαλοι που εφαρμόζουν αυτά που διδάσκουν.

Human Rights and Education Network
http://www.humanrights-edu-cy.org

Εργαστήρια: Δημιουργική διαχείριση συγκρούσεων στη σχολική κοινότητα

Λευκωσία, 4 Μάρτη 2008

Δραστηριότητες

1. Γνωριμία και προσμονές (25΄)
2. Τυφλός (20΄)
3. Τα λεμόνια (40΄)
4. Διαφυλικές σχέσεις (15΄)
5. Η φανταστική χώρα (20΄)
6. Εισαγωγή στα Ανθρώπινα Δικαιώματα (σημειώσεις για εκπαιδευτή)
7. Από τι θυμώνουμε και πώς το καταλαβαίνουμε (10΄)
8. Είδη σύγκρουσης (30΄)
9. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση, (30΄)
10. Τεχνική της διαμεσολάβησης (7 βήματα, θεωρία για εκπαιδευόμενους)
11. Οδηγίες για τους Διαμεσολαβητές (θεωρία για εκπαιδευόμενους)
12. Αξιολόγηση εργαστηρίων (ερωτηματολόγιο, 10΄)